فواید و مضرات استفاده از مکمل بنزین برای موتور توربو

انتخاب مکمل بنزین برای موتورهای توربو که اینروزها بسیار متداول شده ممکن است کاری سخت باشد . در کشورما هم به‌وفور آن‌ها را در خودروهای چینی می‌بینیم. حتی چند سالی است که خودروسازان داخلی هم در برخی محصولات خود از موتورها توربو استفاده می‌کنند و احتمالاً این استفاده در آینده بیشتر هم خواهد شد. در ادامه این مقاله نیز سعی داریم فواید و مضرات استفاده از مکمل بنزین برای موتور توربو را به صورت کامل شرح دهیم

توربوشارژر چیست و چگونه کار می‌کند؟

Turbocharges مانند یک دمنده قوی عمل می‌کند تا هوا را با فشار زیادی به داخل سیلندر کشیده و اهداف زیر را محقق سازد:

1. فراهم کردن اکسیژن زیاد برای احتراق سوخت آسان
2. خارج کردن دود موجود در پیشرانه
3. کاهش انتشار آلاینده‌های مضر
4. افزایش قدرت و شتاب موتور
5. بهینه سازی عملکرد سیلندر
6. افزایش راندمان موتور
7. کاهش حجم پیشرانه
8. افزایش دمای داخلی موتور

تمام موارد بالا، در زمره مزایای Turbocharges قرار می‌گیرند. در واقع وظیفه اصلی توربو شارژ، تزریق قدرت بیشتر به پیشرانه ماشین است. نگهداری از این قطعه در نحوه عملکرد آن بسیار موثر بوده و به گفته سازندگان آن، گاهی عوامل بیرونی سر منشا ایراداتی است که در آن به وجود می‌آید.

معایب استفاده از بنزین معمولی در موتورهای توربوشارژ

بنزین معمولی با درصد اکتان پایین برای موتورهای معمولی طراحی شده است و در موتورهای توربوشارژ نمی‌تواند پاسخگوی نیاز به فشار هوای بالا باشد. استفاده از این سوخت باعث افزایش ناک، کاهش بوست و در نهایت آسیب به توربو می‌شود.ترکیبات نامرغوب سوخت باعث تولید رسوب در پره‌های کمپرسور و توربین شده و تعادل دینامیکی آن‌ها را به‌هم می‌زند. این مشکل منجر به لرزش شدید و صدای غیرعادی در توربو خواهد شد.

همچنین، استفاده مداوم از بنزین معمولی می‌تواند باعث کاهش عمر مفید شمع‌ها شود و به‌دنبال آن سیستم جرقه‌زنی دچار اختلال گردد. این امر باعث افزایش مصرف سوخت و کاهش کارایی موتور می‌شود

مکمل بنزین چیست؟

پیش از ورود به جزئیات باید به سوال پرتکرار مکمل بنزین چیست پاسخ دهیم. مکمل بنزین یک نوع افزودنی است که به سوخت خودرو اضافه می‌شود و ضمن ارتقای عملکرد موتور و افزایش عمر مفید خودرو، مصرف سوخت را کاهش دهد و رسوبات را از بین ببرد. مکمل‌های بنزین انواع مختلفی دارند و برای اهداف متفاوتی تولید می‌شوند.

انواع مکمل بنزین:

به طور کلی، مکمل بنزین با توجه به تاثیری که در پیشرانه و سیستم سوخت‌رسانی خواهد داشت، به چند نوع مختلف تقسیم می‌شود که عبارتند از:

1.مکمل­‌های ضد ناک زدن (Antiknock): این نوع مکمل، از ناک زدن ماشین یا همان منفجر شدن زود هنگامِ سوخت در محفظه احتراق  جلوگیری می‌کند که این موضوع، باعث جلوگیری از آسیب رسیدن به پیشرانه خواهد شد.

2.مکمل­‌های افزایش‌دهنده عدد اکتان بنزین: (Octane Booster)  این  مکمل با افزایش عدد اکتان بنزین، امکان نسبت تراکم بالاتری را برای پیشرانه فراهم می­‌سازد که نتیجه آن، افزایش قدرت پیشرانه و عملکرد روان­‌تر آن خواهد بود.

3.مکمل­‌های اکسیژن­‌دار (Oxygenate): به واسطه وجود اکسیژن در ترکیب این نوع مکمل، میزان مونواکسید کربن و دوده تولید شده توسط خودرو کاهش خواهند یافت.

4.مکمل­‌های ضد اکسایش (Antioxidant): این نوع مکمل، علاوه‌بر تثبیت سوخت، از اکسایش آن هم جلوگیری می­‌کند. اکسایش بنزین می‌­تواند باعث کثیف شدن انژکتورها شود.

5.مکمل­‌های بازدارنده خوردگی (Corrosion Inhibitor): این نوع مکمل، باعث کاهش خوردگی فلزات در سیستم سوخت‌رسانی و پیشرانه خواهد شد.

6.مکمل­‌های شوینده (Detergent): این نوع مکمل، علاوه‌بر جلوگیری از تجمع رسوبات در انژکتورها و محفظه­‌های احتراق، رسوبات موجود در آن­‌ها را نیز پاک می­‌کند.

7.مکمل­‌های روان­‌کننده (Lubricant): این نوع مکمل، علاوه‌براین که باعث کاهش تشکیل شدن رسوبات چسبناک می­‌شود، در انژکتورها هم به عنوان روان­‌کننده عمل خواهد کرد.

چرا مالکان خودروهای توربو سراغ مکمل بنزین می‌روند؟

استفاده از مکمل سوخت در پیشرانه‌های توربوشارژ یکی از روش‌های مهم برای بهبود عملکرد و کارایی موتورهای احتراق داخلی است. با افزایش فشار تراکم در موتورهای توربوشارژ، نیاز به سوخت با مکمل سوخت افزایش می‌یابد تا از پدیده ناک و خودسوزی جلوگیری شود. مکمل سوخت ها ترکیباتی هستند که به سوخت اضافه می‌شوند تا عدد اکتان آن را افزایش دهند و مقاومت سوخت در برابر خودسوزی را بالا ببرند.

یکی از مهم‌ترین دلایل استفاده از مکمل سوخت در موتورهای توربوشارژ، افزایش فشار تراکم است. توربوشارژرها با افزایش فشار هوای ورودی به سیلندر، باعث افزایش فشار تراکم می‌شوند. این افزایش فشار می‌تواند منجر به خودسوزی سوخت قبل از جرقه شمع شود که به پدیده ناک معروف است. ناک می‌تواند باعث آسیب جدی به موتور شود. مکمل سوخت ها با افزایش مقاومت سوخت در برابر خودسوزی، از وقوع ناک جلوگیری می‌کنند و امکان استفاده از فشار تراکم بالاتر را فراهم می‌آورند.

فواید استفاده از مکمل بنزین در موتورهای توربو

نیاز است از خودروهای مجهز به چنین موتورهایی مراقبت ویژه‌ای صورت بگیرد. یکی از مهم‌ترین وجوه این مراقبت‌های ویژه، استفاده از اکتان برای ماشین توربو است.

1-افزایش مقاومت روغن موتور در برابر حرارت

یکی از دلایل نیاز خودروهای مجهز به توربو شارژ به مکمل بنزین، مسئله افزایش مقاومت روغن موتور است. در پیشرانه‌های توربو به‌علت فرآیند فشرده‌سازی هوا و افزایش فشار در محفظه احتراق، دمای کارکرد موتور به نسبت موتورهای معمولی بیشتر است. این دمای بیشتر می‌تواند منجر به تجزیه سریع روغن‌های معمولی شده و باعث ایجاد رسوبات مضر شود

2-افزایش مقاومت قطعات

مسئله دیگر در خودروهای مجهز به موتور توربو شارژ که آن‌ها را نیازمند مکمل سوخت می‌کند، فشار زیادی است که در نتیجه فرآیند فشرده‌سازی هوای ورودی به موتور به اجزای داخلی آن وارد می‌شود. فشار مذکور در درجه اول می‌تواند سرعت سایش قطعات حساسی مانند رینگ‌های پیستون، یاتاقان‌ها و میل‌لنگ‌ها را افزایش دهد. از سویی از آنجا که خود توربوشارژ نیز در دما و فشار بالایی فعالیت می‌کند نیاز به روان‌کاری مناسب دارد.

3-جلوگیری از شکل‌گیری رسوبات

از آنجایی که موتورهای توربو در دمای بالا و با فشار زیادی کار می‌کنند، احتمال تشکیل رسوبات و کربن در آن‌ها بیشتر است و افزایش حجم این رسوبات نیز می‌تواند ضمن افزایش مصرف سوخت، بر عملکرد موتور تاثیر منفی گذاشته و به خرابی قطعات آن منجر شود. این رسوب‌ها ممکن است در بخش‌های مختلفی مانند سوپاپ‌ها، پیستون‌ها یا حتی خود توربوشارژ شکل بگیرند.

4-افزایش طول عمر توربوشارژ

دیگر دلیل نیاز خودروهای مجهز به توربو شارژ به مکمل سوخت، خود توربوشارژ است. اساسا توربوشارژها قطعات پیچیده و به‌شدت گران‌قیمتی محسوب می‌شوند که هزینه تعمیر یا تعویض آن‌ها بالاست. همان‌طور که گفتیم کار کردن تحت فشار بالا و دمای زیاد می‌تواند به این قطعات فشار زیادی وارد کند و منجر به سایش یا رسوب در قطعات حساس آن‌ها شود.

5-حفظ پایداری در شرایط سخت و پرفشار

موتورهای توربو معمولا در شرایط دشوارتری نسبت به موتورهای معمولی کار می‌کنند. این شرایط دشوارتر ممکن است رانندگی طولانی‌مدت در ترافیک سنگین، حمل بارهای سنگین یا حتی جابه‌جایی در آب‌وهوای بسیار سرد یا بسیار گرم باشد. وقتی یک موتور توربو تحت چنین فشارهایی قرار می‌گیرد، ممکن است با فشار زیاد خود سبب شود روغن موتور به‌سادگی خواص و کارکردهای خود را از دست بدهد. مکمل های سوخت باعث می‌شوند تا پایداری و کارایی موتور و روغن موتور در شرایط دشوار به‌طور کلی بهتر باشد. 

مضرات و ریسک‌های استفاده از مکمل بنزین غیر معتبر در موتور توربو

مکمل بنزین غیر استاندارد، به ‌ویژه اگر از برندهای غیرمعتبر یا بدون تأیید شرکت سازنده خودرو باشد، می‌تواند مشکلات جدی برای عملکرد موتور های توربو ایجاد کند. برخی از مضرات این مکمل‌ها عبارتند از:

1- کاهش کارایی موتور: مکمل‌های غیر استاندارد معمولاً ترکیبات شیمیایی ناپایداری دارند که می‌توانند باعث رسوب در قسمت‌های مختلف موتور مانند انژکتورها و شمع‌ها شوند و در نتیجه کارایی موتور را کاهش دهند.

2- تأثیرات زیست‌محیطی: بسیاری از مکمل‌های بنزین غیر استاندارد ممکن است ترکیبات شیمیایی خطرناک و آلاینده‌هایی مانند مواد آلی فرار (VOCs) تولید کنند که باعث آلودگی هوا و آسیب به محیط زیست می‌شوند.

3- خطرات ناشی از ترکیبات ناشناخته: مکمل‌های غیراستاندارد ممکن است حاوی مواد شیمیایی خطرناکی باشند که نه تنها به موتور آسیب می‌زنند بلکه می‌توانند سلامت مصرف‌کننده را نیز به خطر بیندازند

4- مشکلات احتمالی برای محیط زیست: استفاده از مکمل‌های بنزین حاوی MMT باعث تولید ذرات سمی در اگزوز خودرو می‌شود که نه تنها برای موتور خودرو مضر است بلکه برای سلامت عمومی و محیط زیست نیز خطرناک است.

5- خرابی سنسور اکسیژن، کاتالیزور، شمع: با توجه به مضرات ماده MMT و خوردگی که این ماده در سنسور اکشیژن و کاتالیزور و شمع خودرو ایجاد میکند همواره سعی کنید از اکتان بدون mmt استفاده کنید.

نکات مهم در انتخاب مکمل بنزین مناسب برای موتور توربو

1-از برندهای متفرقه استفاده نکنید: از برندهای مشهور و معتبر که در صنعت خودرو شناخته شده‌اند خرید کنید. برندهای معتبر معمولاً کیفیت بالاتری دارند و آزمایش‌های بیشتری روی محصولات خود انجام می‌دهند.

2-به ترکیبات مکمل دقت کنید: ترکیبات موجود در مکمل بنزین را بررسی کنید. اطمینان حاصل کنید که مکمل موردنظرتان، فاقد ترکیبات مضر یا خطرناک باشد و بهتر است شامل ترکیباتی باشد که به طور مشخص به بهبود عملکرد موتور و سیستم سوخت کمک می‌کند.

3-دستورالعمل‌‌ها را مطالعه کنید: حتماً به دستورالعمل‌های تولیدکننده یا شرکت خودروساز توجه کنید. بررسی کنید که آیا مکمل با نوع سوخت خودروی شما سازگار است و مقدار مناسب برای استفاده از آن چیست.

4-نظرات سایر خریداران را بررسی کنید: نظرات و تجربیات دیگر مالکان خودروها را درباره مکمل سوخت مورد نظر بخوانید. این نظرات می‌تواند به شما کمک کند تا عملکرد واقعی محصول را در عمل مشاهده کنید.

5- قیمت گران‌تر، الزاما به معنی کیفیت بهتر نیست: قیمت مکمل‌ها ممکن است متفاوت باشد. مقایسه قیمت‌ها و ارزش ارائه‌شده توسط محصول می‌تواند به شما کمک کند تا بهترین گزینه را انتخاب کنید.

6-تاریخ انقضا را چک کنید: اطمینان حاصل کنید که مکمل تاریخ انقضا نداشته باشد یا مدت زمان مناسبی تا تاریخ انقضای آن باقی مانده باشد.

7-به گواهی‌نامه‌ها و تأییدیه‌ها توجه کنید: برخی از مکمل‌ها ممکن است دارای تأییدیه‌ها یا گواهی‌نامه‌های کیفیت از آزمایشگاه‌های معتبر باشند. این تأییدیه‌ها می‌تواند نشانه کیفیت و کارایی محصول باشد

جمع‌بندی مفید یا مضر؟

استفاده از بنزین بی‌کیفیت به‌طور مستقیم باعث کاهش راندمان احتراق، افزایش دما و فشار ناخواسته در سیستم توربو شارژ و در نهایت آسیب موتور می‌شود. خودروهای توربوشارژ به دلیل حساسیت بالای سیستم اگزوز و فشار بوست، نیازمند سوختی با درصد اکتان مناسب و خلوص بالا هستند. تجمع رسوبات ناشی از ناخالصی‌ها و آب باعث گرفتگی فیلترها، نازل سوخت و سیستم اگزوز می‌شود و هزینه‌های تعمیر و نگهداری را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد. با به‌کارگیری راهکارهایی مانند استفاده از مکمل‌های سوختی استاندارد، تعویض به‌موقع فیلترها و انتخاب بنزین با کیفیت بالا، می‌توانید از عملکرد بهینه موتور توربوشارژ لذت ببرید و طول عمر قطعات حیاتی را افزایش دهید. این اقدامات ساده ضمن کاهش مصرف سوخت و آلایندگی، شما را از تعمیرات پرهزینه بی‌نیاز می‌کند.